Μετά από ένα μικρό διάλειμμα λόγω Πάσχα και παραδοσιακών τινών, επανέρχομαι στη στήλη αυτή με ένα θέμα που διάβασα χθες και με συγκλόνισε, και το οποίο δεν είδα να αναφέρεται και πουθενά ως είδηση. Η Ρωσία πραγματοποίησε εκτεταμένους βομβαρδισμούς στην Οδησσό και ανάμεσα στα κτίρια που χτύπησε ήταν και η εστία των σπουδαστών της τοπικής Μουσικής Ακαδημίας. Τουλάχιστον πέντε μουσικοί τραυματίστηκαν και το κτίριο έχει υποστεί εκτεταμένες ζημιές.
Η Μουσική Ακαδημία της Οδησσού δεν είναι ένα απλό ίδρυμα. Εκεί σπούδασαν μουσική ο Νταβίντ Όιστραχ, ο Εμίλ Γκίλελς, ο Σβιάτοσλαβ Ρίχτερ, ο Σούρα Τσερκάσκυ, ο Όλεγκ Μάισενμπεργκ, η Μαρία Γκουλέγκινα και τόσοι άλλοι μουσικοί, ίσως λιγότερο γνωστοί φυσικά αλλά πάντα υψηλής αξίας, που στελέχωσαν ανά τα χρόνια ορχήστρες, χορωδίες και σύνολα.
Η καταστροφή και οι πόλεμοι δεν έχουν σταματήσει να καταστρέφουν τις ζωές όλων μας και βέβαια αυτό έχει επιταθεί τους τελευταίους μήνες, όπως ξέρετε. Παράλληλα όμως, δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι έχουμε ζήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε περίοδο ειρήνης, τουλάχιστον στην Ευρώπη. Αυτός ο πόλεμος που διαρκεί τόσα χρόνια και δεν δείχνει να σταματά παρόλη την εκατέρωθεν εξάντληση, είναι σίγουρο ότι θα μας αφήσει πολλά σημάδια που θα φανούν σύντομα.
Οι πολιτιστικές δομές ενός τόπου που βάλλεται από έναν εχθρό όπως η Ρωσία είναι κι αυτές μία τεράστια απώλεια (όταν καταστρέφονται ή όταν στοχοποιούνται) για την παγκόσμια κληρονομιά. Αυτό που πάντα θα μου κάνει εντύπωση, και μου έκανε και εντύπωση όταν ήμουν μικρός και μάθαινα την ιστορία του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου, είναι το πως γίνεται ένα έθνος που έχει παράξει καλλιτέχνες όπως ο Μπετόβεν και ο Σίλερ στην περίπτωση της Γερμανίας και τον Τσαϊκόφσκυ και τον Ντοστογιέφσκι στην περίπτωση της Ρωσίας, μπορεί να κάνει ένα τόσο μεγάλο κακό στην παγκόσμια πραγματικότητα. Ένα κακό που δεν περιορίζεται στις ζημιές και τις καταστροφές, στο ύψιστο κακό της απώλειας της ζωής αλλά ταυτόχρονα και σε ένα κακό που επιτίθεται ευθέως στον ίδιο τον Πολιτισμό.
Κάπως πρέπει να μας κάνουν να προβληματιστούμε όλα αυτά, να δούμε αλλιώς την πραγματικότητά μας, να γίνουμε καλύτεροι και να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων ως άνθρωποι, να βγάλουμε τελικά το κεφάλι από την άμμο και να αντικρίσουμε τα λάθη μας κατάματα. Δεν ισχυρίζομαι ότι υπάρχουν διαρκείς κι αιώνιοι παράδεισοι. Δεν πιστεύω σε αυτούς. Πιστεύω όμως σε ανθρώπους που έχουν την αντίληψη να πουν «όχι, αυτό δεν πρέπει να γίνει» και να καταφέρουν τελικά να μην γίνει. Ακόμη και σε αυτούς που κάνουν λάθη και παίρνουν λάθος αποφάσεις, ακόμη και σε αυτούς πρέπει να αναγνωρίζεται το δικαίωμα να αλλάξουν. Σε αυτούς όμως που συνειδητά και ηθελημένα καταστρέφουν τον πολιτισμό και τις δομές του, δεν είμαι σίγουρος ότι υπάρχει χώρος για να τους συγχωρεθούν οι αμαρτίες τους.