Το PROCESSES Festival – Spring Edition 2026 στον πολυχώρο REVMA / Performing Arts Society στην Ακαδημία Πλάτωνος εξερευνά τις πολλαπλές μορφές δημιουργίας και έκφρασης που διαμορφώνουν τη σύγχρονη μουσική δημιουργία. Λίγο πριν την επερχόμενη συναυλία του Artefacts Ensemble (Κυριακή 26 Απριλίου, 20.30) μιλήσαμε με τη συνθέτρια Βασιλική Λεγάκη, διοργανώτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια του φεστιβάλ.
Ποια ιδέα ή αφορμή σας οδήγησε στη δημιουργία του Processes Festival;
Η αφετηρία ήταν η ίδια η ανάγκη να φωτιστεί κάτι που συχνά μένει αόρατο: η πορεία της δημιουργίας. Οι συζητήσεις που κάναμε με τον συνεργάτη, αγαπημένο φίλο και συνιδρυτή του Processes Festival, Μικέ Σακελλίου, γύρω από το πώς ένα έργο γεννιέται, εξελίσσεται και τελικά παίρνει μορφή, αποτέλεσαν τον πυρήνα της ιδέας. Οι τεχνικές επιλογές και οι αισθητικές αναζητήσεις που συνοδεύουν κάθε δημιουργική διαδικασία έγιναν η βασική αφορμή για τη γέννηση του φεστιβάλ, το οποίο διαμορφώθηκε ως μια ανοιχτή πλατφόρμα ανταλλαγής αυτής της εμπειρίας.
Τι σημαίνει ο τίτλος «Processes» – γιατί “διαδικασία”;
Ο τίτλος αναφέρεται ακριβώς σε αυτή τη διαδρομή: στη διαδικασία ως καλλιτεχνικό γεγονός από μόνη της. Δεν μας ενδιαφέρει μόνο το τελικό αποτέλεσμα, αλλά η σκέψη, η μεθοδολογία και οι επιλογές που το διαμορφώνουν. Η “διαδικασία” γίνεται έτσι το ίδιο το περιεχόμενο, ένα πεδίο στο οποίο αποκαλύπτεται η ίδια η ουσία της δημιουργίας.
Με τον όρο “Processes” θέλουμε επίσης να τονίσουμε τον πολυεπίπεδο και συχνά μη γραμμικό χαρακτήρα της καλλιτεχνικής πράξης. Κάθε έργο προκύπτει μέσα από διαδοχικές φάσεις, μετασχηματισμούς και αμφισβητήσεις, όπου ο ήχος, η ιδέα και η μορφή βρίσκονται σε συνεχή διαπραγμάτευση. Το φεστιβάλ, λοιπόν, λειτουργεί ως χώρος όπου αυτές οι εσωτερικές διαδρομές δεν αποκρύπτονται, αλλά αναδεικνύονται και μοιράζονται με το κοινό.
Πώς εξελίχθηκε το φεστιβάλ μετά την πρώτη του διοργάνωση το 2025 και τι διαφοροποιεί τη Spring Edition 2026 από την προηγούμενη εκδοχή;
Η πρώτη διοργάνωση έθεσε τις βάσεις: συνεργασίες, αισθητική κατεύθυνση και κοινότητα. Στη συνέχεια, το φεστιβάλ εξελίχθηκε προς μια πιο διευρυμένη μορφή, με νέες ενότητες και μεγαλύτερη διάρκεια μέσα στον χρόνο. Η Spring Edition 2026 λειτουργεί ως συνέχεια αλλά και ως επέκταση: δεν είναι ένα συμπυκνωμένο διήμερο, αλλά μια σειρά από επιμέρους δράσεις. Δίνει περισσότερο χώρο σε παρουσιάσεις, συζητήσεις και σταδιακή ανάπτυξη ιδεών.
Ποια είναι η ταυτότητα των τριών συνόλων και των αντίστοιχων συναυλιών;
Το πρόγραμμα διαρθρώνεται γύρω από τρεις βασικές κατευθύνσεις, που λειτουργούν ως διακριτά αλλά αλληλένδετα πεδία καλλιτεχνικής έρευνας.
Αρχικά, η ενότητα της σύγχρονης κλασικής μουσικής εστιάζει στη συνθετική σκέψη, την παρτιτούρα και τη σχέση εκτελεστή–έργου. Εδώ, τα σύνολα λειτουργούν συχνά με ακρίβεια και ερευνητική διάθεση, αναδεικνύοντας ζητήματα μορφής, υφής και δομής, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη γραφή συνομιλεί με την παράδοση.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι Ventus Ensemble παρουσίασαν έργα για ένα κλασικό κουιντέτο πνευστών, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη γραφή μέσα από ένα καθιερωμένο σύνολο και την ισορροπία μεταξύ παράδοσης και ανανέωσης. Οι Artefacts Ensemble – την Κυριακή 26 Απριλίου – εστιάζουν σε έργα για σόλο όργανα και ηλεκτρονικά, διερευνώντας τη σχέση φυσικού και επεξεργασμένου ήχου και τη δυναμική της τεχνολογικής παρέμβασης σε πραγματικό χρόνο. Οι ΤΕΤΤΤΙΞ, τέλος, τον Μάιο, θα προτείνουν μια πιο θεατρικοποιημένη προσέγγιση της σύγχρονης κλασικής μουσικής, ενσωματώνοντας στοιχεία performance, κίνησης και σκηνικής δράσης, διευρύνοντας τα όρια της συναυλιακής εμπειρίας.
Παράλληλα, οι πειραματικές και ηλεκτρονικές πρακτικές μετατοπίζουν το βάρος από το “έργο” ως σταθερό αντικείμενο προς τον ήχο ως ζωντανή διαδικασία. Η χρήση τεχνολογίας, η πολυκαναλική διάχυση, ο αυτοσχεδιασμός και η διακαλλιτεχνική σύμπραξη (με εικόνα, κίνηση ή performance) δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η συναυλία γίνεται εμπειρία και όχι απλώς παρουσίαση.
Τέλος, η ενότητα της σύγχρονης τραγουδοποιίας προσεγγίζει τη δημιουργία μέσα από τον λόγο, τη φωνή και τη μορφή του τραγουδιού, συχνά σε διάλογο με ηλεκτρονικά μέσα. Εδώ αναδεικνύεται μια πιο άμεση, αφηγηματική και βιωματική διάσταση, χωρίς να χάνεται η πειραματική διάθεση.
Σε ποιο βαθμό συνυπάρχουν “ιστορικές”, πειραματικές και “νεοτονικές” (π.χ. Φαζίλ Σάυ) προσεγγίσεις;
Η συνύπαρξη είναι ουσιαστική. Δεν υπάρχει ιεράρχηση, αλλά διάλογος. Ιστορικές αναφορές, πειραματισμός και πιο προσβάσιμες νεοτονικές γραφές συνυπάρχουν ως διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας ανάγκης: να επαναπροσδιοριστεί ο ήχος στο σήμερα.
Ειδικά για την ενότητα Songwriting & Electronics, πώς μετασχηματίζεται η έννοια του “live performance”;
Η τεχνολογία μετατρέπει το live σε ένα υβριδικό γεγονός: η εκτέλεση, η επεξεργασία και η σύνθεση συχνά συμβαίνουν ταυτόχρονα. Ο καλλιτέχνης λειτουργεί ως performer αλλά και ως “διαχειριστής” του ήχου σε πραγματικό χρόνο.
Εσείς πώς γνωρίσατε τη “σύγχρονη μουσική”; Υπήρξε αντίστοιχο φεστιβάλ;
Η γνωριμία μου με τη σύγχρονη μουσική προέκυψε σταδιακά, μέσα από σπουδές και μια συνεχή προσωπική αναζήτηση. Ως συνθέτρια, sound artist και ερευνήτρια, η σχέση μου με το πεδίο διαμορφώθηκε κυρίως μέσα από την ενεργή καλλιτεχνική πρακτική και την ενασχόληση με την μουσική δημιουργία σε διαφορετικά πλαίσια. Την εμπειρία μου στον χώρο την έχω αποκτήσει κυρίως μέσα από τη ενεργή συμμετοχή μου σε διεθνή φεστιβάλ. Αυτή η συνεχής επαφή με διαφορετικά καλλιτεχνικά περιβάλλοντα υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση της αισθητικής και ερευνητικής μου προσέγγισης.
Σε ποιο κοινό απευθύνεται το φεστιβάλ; Είναι προσβάσιμο και σε μη ειδικούς;
Το φεστιβάλ απευθύνεται σε ένα ευρύ και ανοικτό κοινό, που δεν περιορίζεται σε ειδικούς ή επαγγελματίες του χώρου. Στόχος μας είναι να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου η σύγχρονη μουσική μπορεί να γίνει αντιληπτή και βιώσιμη εμπειρία και για ανθρώπους που δεν έχουν απαραίτητα προηγούμενη εξοικείωση με το πεδίο. Επιδιώκουμε το κοινό να έρθει σε επαφή με τις διαδικασίες της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας, να κατανοήσει τρόπους σκέψης, πρακτικές και αισθητικές προσεγγίσεις που διαμορφώνουν το σήμερα. Με αυτόν τον τρόπο, το φεστιβάλ λειτουργεί και ως ένας χώρος γνωριμίας και εμβάθυνσης στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή, χωρίς αποκλεισμούς και με έμφαση στην ανοιχτή εμπειρία ακρόασης και παρατήρησης.
Πώς βλέπετε την ελληνική σκηνή σύγχρονης μουσικής σε σχέση με τη διεθνή;
Η ελληνική σκηνή σύγχρονης μουσικής είναι ιδιαίτερα δυναμική και σε συνεχή εξέλιξη. Παρατηρείται έντονη δημιουργικότητα, διάθεση πειραματισμού και μια ουσιαστική ανάγκη για αναζήτηση νέων εκφραστικών μέσων, που επιτρέπει στους Έλληνες δημιουργούς να συνομιλούν ισότιμα με τις διεθνείς τάσεις . Ταυτόχρονα, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα πολυμορφία: από τη σύγχρονη κλασική σύνθεση και την ηχητική τέχνη μέχρι τις υβριδικές πρακτικές που ενσωματώνουν τεχνολογία, performance και διακαλλιτεχνικές προσεγγίσεις. Αυτή η πολυφωνία δίνει στη σκηνή έναν ιδιαίτερα ζωντανό και ανοιχτό χαρακτήρα.
Ωστόσο, δεν λείπουν οι προκλήσεις. Οι περιορισμένες υποδομές, η έλλειψη σταθερής χρηματοδότησης και οι λιγότερες ευκαιρίες για παρουσίαση και διεθνή δικτύωση σε σύγκριση με άλλες χώρες αποτελούν σημαντικά εμπόδια. Παρ’ όλα αυτά, συχνά ακριβώς αυτές οι συνθήκες ενισχύουν την ευρηματικότητα και την αυτοοργάνωση των καλλιτεχνών.
Πρόκειται για μια σκηνή που, παρά τις δυσκολίες, διατηρεί μια έντονη ταυτότητα και δυναμική, και έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την παρουσία της στο διεθνές περιβάλλον μέσα από πρωτοβουλίες, συνεργασίες και πλατφόρμες όπως το φεστιβάλ.
Η επιλογή της τοποθεσίας σε μια “εναλλακτική” περιοχή της Αθήνας τι σημαίνει για τη διοργάνωση (εκτός από την εύκολη πρόσβαση στο εξαιρετικό μαγειρείο Μαρκόπουλο, στην οδό Σερβίων;)
Η επιλογή του χώρου δεν είναι τυχαία: ένας πολυχώρος με δική του ιστορία ενισχύει την ταυτότητα του φεστιβάλ. Παράλληλα, η παρουσία σε μια λιγότερο “κεντρική” πολιτιστικά περιοχή δημιουργεί νέες συνδέσεις με την πόλη και το κοινό της. Επιπλέον, ο συγκεκριμένος χώρος είναι ιδιαίτερα λειτουργικός και ευέλικτος, κάτι που μας επιτρέπει να διαμορφώνουμε διαφορετικές συνθήκες παρουσίασης και ακρόασης. Η βιομηχανική (industrial) του ταυτότητα συνομιλεί άμεσα με την αισθητική του φεστιβάλ, καθώς αναδεικνύει μια πιο ωμή, υλική και άμεση σχέση με τον ήχο και τον χώρο. Αυτή η συνθήκη ενισχύει τη συνολική εμπειρία και δημιουργεί ένα περιβάλλον που αντανακλά ουσιαστικά τον πειραματικό χαρακτήρα του Processes Festival.
Και, γιατί όχι, μπορεί να υπάρχει πάντα και μια στάση στο εστιατόριο του Μαρκόπουλο στην οδό Σερβίων, γιατί οι καλύτερες ιδέες συχνά συνεχίζονται εκτός προγράμματος.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
new music SERIES – Υπό την αιγίδα της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.
26 Απριλίου, 20.30 Ι ARTé facts Ensemble
Το σχήμα εξερευνά τη σχέση μεταξύ εκτελεστή και συλλογικής εμπειρίας, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία ως δημιουργικό μέσο, μέσα από τέσσερα έργα του 21ου αιώνα των Μιχάλη Παρασκάκη, Sarah Nemtsov, Alexander Schubert και Ben Nobuto και Βασιλική Λεγάκη. Κεντρικό άξονα της βραδιάς αποτελεί το έργο «Not Yet» του Μιχάλη Παρασκάκη. Μια φράση που παραπέμπει σε καθυστέρηση, αναβολή ή εκκρεμότητα μετατρέπεται εδώ σε καλλιτεχνική συνθήκη: μια στιγμή πριν από την απόφαση, όπου τίποτα δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Παίζουν οι μουσικοί του ARTéfacts ensemble:
Ζαχαριάς Ταρπάγκος – Φλάουτο
Σπύρος Τζέκος – Κλαρινέτο
Guido De Flaviis – Σαξόφωνο
24 Μαίου Ι ΤΕΤΤΤΙΞ
Ένα κολάζ από τέσσερα σόλο έργα: Γ. Απέργη, F. Romitelli, V. Persichetti, Σ. Μακροπούλου για μοναχικούς ‘εργάτες’. Με ενωτικό στοιχείο τον αυτοσχεδιασμό συναντιούνται στο εμβληματικό έργο του Louis Andriessen, Workers Union. Στην έναρξη της συναυλίας οι συνθέτες Νίκος Ιωακείμ και Μιχάλης Παρασκάκης θα τοποθετηθούν για το έργο Workers Union του Louis Andriessen
Συντελεστές
Sound engineer: Μηνάς Εμμανουήλ
Lighting operator/designer: Νέλλη Πουλοπούλου
Stage manager: Μικές Σακελλίου
Poster design: Τζώρτζης Κόντος
Associate Producer: Νέλλη Πουλοπούλου
Επικοινωνία: Ελευθερία Σακαρέλη
Διοργάνωση – Καλλιτεχνική διεύθυνση: Βασιλική Λεγάκη
Κρατήσεις θέσεων: 2105227961, revma.performances@gmail.com
REVMA/Performing Arts Society: Σερβίων 8, 1ος όροφος, Ακαδημία Πλάτωνος https://revmaspace.com