Όπως κάθε καλοκαίρι έτσι και φέτος οι μουσικές δραστηριότητες, μεγάλες και μικρές, γίνονται πολύ περισσότερες. Όπως έγραψε σε άλλη στήλη ο φίλος Αλέξανδρος Χαρκιολάκης, «Τα φεστιβαλικά νέα από την καλοκαιρινή Ελλάδα είναι ιδιαιτέρως πλούσια μάλλον αξιοζήλευτα». Όμως ο γκρινιάρης φίλος και μουσικόφιλος με τον οποίο τα κουβεντιάζαμε δεν έδινε ιδιαίτερη σημασία. «Εποχιακό ξέσπασμα που συμβαίνει κάθε χρόνο» μου έλεγε «… και δεν είναι μόνο η μουσική. Σε όλη την Ελλάδα έχουμε θέατρο, εκθέσεις, τα πάντα. Σου θυμίζω αυτό εσείς γράψατε στο πρώτο σας Editorial τότε που ξεκινούσατε με το ΠΟΛΥΤΟΝΟν: Η Μουσική είναι ο φτωχός συγγενής του πολιτιστικού χωριού και αυτό τελικά ως σήμερα δεν έχει αλλάξει.»
Είναι πράγματι έτσι; Έψαξα και βρήκα το τεύχος Νο.1, Δεκέμβριος του 2003 και μου έκανε εντύπωση πόσα από όσα γράφουμε εκεί ισχύουν και σήμερα. Ακόμα πιο εντυπωσιακό αν σκεφτεί κανείς πόσα έχουν συμβεί στο μεταξύ και τί αλλαγές έχουν γίνει στην Ελλάδα. Ωστόσο το βασικότερο ισχύει όπως και τότε: Η Μουσική μοιάζει να βρίσκεται συνεχώς σε ένα σταυροδρόμι. Τα πράγματα μπορεί να πάνε καλύτερα αλλά μπορεί και να χειροτερέψουν. Κάτι καινούργιο ξεπηδά ή κάτι άλλο συνεχίζεται την ίδια ώρα που ένας θεσμός αδρανεί ή μια ορχήστρα κλείνει. Ένα βήμα μπρος, δύο βήματα πίσω…
Στη συνέντευξη που μας έδωσε ο Μενέλαος Παλλάντιος μιλά για την «χρυσή εποχή» του 1930. Από τους παλιότερους συνθέτες που μας μίλησαν είναι ο μοναδικός που θεωρεί ότι από εκεί και πέρα τα πράγματα πήγαν χειρότερα. Όλοι οι άλλοι όπως ο Σισιλιάνος, ο Κουνάδης, κλπ, έβλεπαν τα πράγματα καλύτερα. Από την άλλη ένας άλλος σημαντικός άνθρωπος του χώρου, ο Γιώργος Λεωτσάκος άφησε με το τελευταίο βιβλίο του μια εξαιρετικά αρνητική και εμπαθή αξιολόγηση της ελληνικής μουσικής πραγματικότητας.
Μπορεί να γίνει τελικά αντικειμενική αποτίμηση: Πιστεύω πως μπορεί αν δούμε τη μεγάλη εικόνα στη μεγάλη χρονική διάρκεια. Αλλαγή υπάρχει προς το καλύτερο όμως γίνεται πολύ αργά κα συχνά ανεπαίσθητα. Πώς θα μπορούσε άλλωστε να είναι αλλιώς; Στην Ελλάδα βρισκόμαστε! Σίγουρο επίσης είναι πως την καθημερινή εικόνα θολώνουν τα πισωγυρίσματα που κάθε τόσο συμβαίνουν. Ωστόσο όσοι βρίσκονται στο χώρο για χρόνια, όπως οι μεγαλύτεροι σε ηλικία συνθέτες, έχοντας ζήσει από πρώτο χέρι τα πάνω και τα κάτω μπορούν να καταλάβουν τις αλλαγές. Και έχει νομίζω μια σημασία πως η πείρα της ζωής τους οδηγεί τελικά να πούνε πως τα πράγματα είναι καλύτερα. Έστω και λίγο.
«Μουσικά και άλλα» λοιπόν και καλώς βρεθήκαμε! Γιατί πάντα υπάρχει περιθώριο όχι μόνο να ακούμε μουσική αλλά να σκεφτόμαστε γύρω από αυτήν και να ψάχνουμε για κάτι καινούργιο. Συγχρόνως η επικαιρότητα που θα βρίσκεται μαζί μας θετικά ή αρνητικά, κάθε τόσο σίγουρα θα μας δίνει ανοίγματα για να σχολιάσουμε και να σκεφτούμε.
Εις το επανιδείν…