Αυτή την Παρασκευή (20 Φεβρουαρίου 2026) «Η Κλερ Χουάνγκτσι παίζει Σοπέν» με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό τη διεύθυνση του Vakhtang (Vato) Kakhidze. Σημαντική προσωπικότητα της μουσικής ζωής στην πατρίδα του με διεθνή σταδιοδρομία, ο Γεωργιανός αρχιμουσικός και συνθέτης μίλησε για τα έργα της συναυλίας, τη μουσική του κληρονομιά και το συνθετικό του έργο.
Αγαπητέ Μαέστρο,
Από το 1993 διευθύνετε αδιάλειπτα τη Συμφωνική Ορχήστρα της Τιφλίδας, η οποία εδρεύει σε αίθουσα που φέρει το οικογενειακό σας όνομα. Πείτε μας για τη μουσική ζωή στη χώρα σας.
Το 1989, ο πατέρας μου, παγκοσμίου φήμης Γεωργιανός μαέστρος Jansug Kakhidze ίδρυσε το Tbilisi Centre for Music and Culture. Το 1993 ίδρυσε τη Συμφωνική Ορχήστρα της Τιφλίδας (Tbilisi Symphony Orchestra), ενώ την ίδια χρονιά δημιουργήθηκε και το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ «Autumn Tbilisi», το οποίο φιλοξενεί κάθε χρόνο εξέχοντες μουσικούς από όλο τον κόσμο. Από το 1993 είμαι αρχιμουσικός της Συμφωνικής Ορχήστρας της Τιφλίδας και μαζί έχουμε πραγματοποιήσει ηχογραφήσεις για τη δισκογραφική εταιρεία Sony Classical.
Το 2002, μετά τον θάνατο του Jansug Kakhidze, το Μουσικό Κέντρο έλαβε το όνομά του και ανέλαβα Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Κέντρου, καθώς και πρώτος αρχιμουσικός της Ορχήστρας. Το 2014, η Georgian State Choir εντάχθηκε επίσης στο Κέντρο Μουσικής Kakhidze, και έτσι έχουμε στη διάθεσή μας και χορωδία. Το 2015 ίδρυσα το Djansug Kakhidze International Music Festival, το οποίο βασίζεται στη συνεργασία της ορχήστρας μας με μεγάλα ονόματα της δημοφιλούς μουσικής, όπως οι The Manhattan Transfer, New York Voices, Take 6, Ivan Lins, Patti Austin, Dee Dee Bridgewater, Kurt Elling και Paquito D’Rivera, καθώς και πολλούς ακόμη. Το 2023, εγώ και η Συμφωνική Ορχήστρα της Τιφλίδας ήμασταν υποψήφιοι για Βραβεία Grammy.
Υπάρχουν πολλοί αρχιμουσικοί που συνέχισαν μια οικογενειακή παράδοση: Kleiber, Järvi, Sanderling, ή ο Κωνσταντίνος Καρύδης, ανηψιός του Μιλτιάδη. Εσεις τι κληρονομήσατε από την πρακτική και τη διδασκαλία του πατέρα σας;
Πολλά πράγματα: την κατανόηση του συνθέτη, τη θεωρητική ανάλυση του έργου, την τεχνική διεύθυνσης και πολλά ακόμη… Ήμασταν βλέπετε πολύ κοντινοί φίλοι στη ζωή και στη μουσική — ίσως επειδή εγώ ήμουν συνθέτης και εκείνος μαέστρος, υπήρχε μια βαθύτερη κατανόηση. Σε όλη μου τη ζωή παρακολουθούσα τις πρόβες και τις συναυλίες του, τον τρόπο που προσέγγιζε τους μουσικούς και τις ορχήστρες σε διαφορετικές χώρες, κάθε έργο και κάθε συνθέτη.
Τα σημαντικότερα μαθήματα ήταν τα πρακτικά: οι πρόβες και οι συζητήσεις μας για τη μουσική, η αξιολόγηση έργων και συνθετών. Δεν ήταν ότι είχαμε δύο φορές την εβδομάδα ιδιαίτερα μαθήματα τεχνικής. Ήταν θέμα γονιδίων και πρακτικής — το να ζούμε μαζί μέσα στη μουσική. Αυτά ήταν τα πιο σημαντικά μαθήματα για μένα.
Ο πατέρας σας είχε διευθύνει αρκετές φορές την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Για εσάς αυτή είναι η πρώτη φορά που θα διευθύνετε το σύνολο.
Ναι, τώρα είναι η πρώτη φορά ως αρχιμουσικός, αλλά είχα συνεργαστεί μαζί της τον Μάιο του 2000, ως συνθέτης και πιανίστας. Τη συναυλία τότε διηύθυνε ο πατέρας μου και εκείνη ήταν η τελευταία μας συνάντηση επί σκηνής, καθώς πέθανε το 2002. Όταν σήμερα καλημέρισα τους μουσικούς στην πρώτη μας πρόβα, ήταν συγκινητικό. Σε εκείνη τη συναυλία ο πατέρας μου είχε διευθύνει τη Συμφωνία Χάφφνερ του Μότσαρτ, εγώ ερμήνευσα το Κοντσέρτο μου για πιάνο ως σολίστ και ο Alexander Kniazev έπαιξε το έργο μου «Moon Dances» για βιολοντσέλο και ορχήστρα δωματίου. Έπειτα ο πατέρας μου διηύθυνε το «Δάφνις και Χλόη» του Maurice Ravel. Ίσως λοιπόν δεν είναι τυχαίο που θέλησα κι εγώ να παρουσιάσω αυτό το έργο.
Η Σουίτα από το «Daphnis et Chloé» του Ravelείναι ιδιαίτερα απαιτητική. Ποιες είναι οι βασικές της δυσκολίες;
Πρόκειται για φανταστική μουσική και ίσως μία από τις καλύτερες ευκαιρίες για έναν μαέστρο να αναδείξει τον εαυτό του. Το έργο περιλαμβάνει τόσα διαφορετικά στοιχεία — παντομίμα, χορό, λυρικά μέρη. Είναι πραγματικά ένα αριστούργημα. Επίσης η μουσική δραματουργία, η ποιότητα της ενορχήστρωσης, η ρυθμική δομή — ο συνδυασμός όλων αυτών των στοιχείων καθιστά το έργο εξαιρετικό αλλά και ιδιαίτερα απαιτητικό. Σε αυτό το έργο ένας αρχιμουσικός μπορεί να δείξει τι είναι ικανός να κάνει.
Το Κοντσέρτο αρ. 1 του Chopin αντίθετα δεν θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητικό για τον μαέστρο.
Όλα τα κοντσέρτα είναι πολύ δύσκολα για τον μαέστρο, γιατί υπάρχουν τόσοι διαφορετικοί σολίστ, αλλά πάντα δύο ισχυρές προσωπικότητες: ο σολίστ και ο αρχιμουσικός. Υπάρχουν δύο δρόμοι: ο τρόπος Leonard Bernstein–Glenn Gould, δηλαδή η σύγκρουση, ή ο δεύτερος δρόμος, να διευκολύνεις τον σολίστ στην ερμηνεία. Εγώ ανήκω στη δεύτερη κατηγορία. Επιτυχία σημαίνει να παίξουν καλά και ο πιανίστας και η ορχήστρα. Πρέπει να υπάρχει πραγματική συνεργασία για ένα καλό . Ο μαέστρος και η ορχήστρα οφείλουν να ακολουθούν τον σολίστ. Ειδικά το Κοντσέρτο του Chopin είναι ιδιαίτερα απαιτητικό λόγω των πολλών μελισματικών στοιχείων που έχει, κάτι μπορεί να μη βρεθεί στον σωστό χρόνο. Μερικές φορές η μουσική μοιάζει τόσο γλυκιά, αλλά δεν πρέπει να αφεθείς να χαλαρώσεις — κρύβει πολλούς κινδύνους!
Έχετε διευθύνει πολλούς διάσημους σολίστ. Έχετε ήδη συνεργαστεί με την Claire Huangci, νικήτρια του 14ου Διαγωνισμού Geza Anda (1ο Βραβείο 2018);
Θα είναι η πρώτη φορά, αλλά είμαι βέβαιος ότι αυτή η συνεργασία θα είναι πολύ επιτυχημένη.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα σπάνιο έργο, τη Συμφωνία αρ. 1 του IgorStravinsky, γραμμένη σε νεαρή ηλικία.
Ο Igor Stravinsky έγραψε τη Συμφωνία αρ. 1 μεταξύ 1905 και 1907, όταν ήταν μαθητής του Nikolai Rimsky-Korsakov. Το έργο βασίζεται στις παραδόσεις της ρωσικής σχολής, αλλά είναι φανερό ότι πρόκειται για το ξεκίνημα ενός σπουδαίου συνθέτη Πολύ σύντομα ο χαρισματικός αυτός νέος θα συνθέσει αριστουργήματα όπως το «Το Πουλί της Φωτιάς», τον «Πετρούσκα» και την «Ιεροτελεστία της Άνοιξης». Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να παρακολουθεί κανείς την εξέλιξη ενός συνθέτη.
Είστε απόφοιτος του Ωδείου της Μόσχας. Πιστεύετε ότι στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη μουσική σκηνή έχει νόημα να μιλάμε για «ρωσική σχολή»;
Φυσικά και υπάρχει η ρωσική σχολή μουσικής. Υπάρχουν πολλοί συνθέτες, μαέστροι, σολίστ και ορχήστρες που την εκπροσωπούν σε πολύ υψηλό επίπεδο. Κάθε σχολή αποτελεί ισχυρή βάση για τη μελλοντική εξέλιξη. Ωστόσο, το πιο σημαντικό ήταν, είναι και θα είναι πάντοτε η προσωπικότητα και το ατομικό ταλέντο του καλλιτέχνη.
Είστε επίσης επιτυχημένος συνθέτης. Ποιος είναι ο μουσικός σας προσανατολισμός;
Η σύνθεση είναι το πρώτο και κύριο επάγγελμά μου. Δραστηριοποιούμαι σε πολλά διαφορετικά είδη: κλασική μουσική, μουσικό και δραματικό θέατρο, κινηματογράφο, jazz–folk, τραγούδι και άλλα. Μάλιστα στις 8 Απριλίου 2026 θα διευθύνω το «Requiem» μου στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Στάυρος Νιάρχος (Εθνική Λυρική Σκηνή), μαζί με τη Συμφωνική Ορχήστρα της Τιφλίδας, τη Γεωργιανή Κρατική Χορωδία και 11 σολίστ. Ελπίζω να σας δω και τώρα και εκεί.