ΤοOpus Alexandrinum («Έργον Αλεξανδρινόν») —το οποίο πραγματεύεταιτη λόγια μουσική δραστηριότητα των Αλεξανδρινών από τα τέλη του 19ου έως τα μέσα του 20ού αιώνα— αποτελεί καρπό της μουσικολογικής έρευνας της φλαουτίστα Ναταλίας Γεράκη και εκδόθηκε σε συλλεκτικό βιβλίο/CD από το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού.
Οι διακεκριμένοι σολίστ και συντελεστές της ηχογράφησης Ειρήνη Καράγιαννη (μεσόφωνος),Ναταλία Γεράκη (φλάουτο) και Απόστολος Παληός (πιάνο) θα παρουσιάσουν στις 22 Οκτωβρίου έργα Ελλήνων συνθετών που κατάγονται από την Αλεξάνδρεια ή/και δραστηριοποιήθηκαν εκεί, όπως οι Σπυρίδων Παπασταθόπουλος, Αλέξανδρος Γκρεκ, Πέτρος Ιωαννίδης, Παναγιώτης Τσαμπουνάρας, Μαρία Σιδεράτου, Γιάννης Χρήστου, Μιχάλης Ροζάκης και Γιάννης Αυγερινός. Θα ερμηνεύσουν επίσης έργα συνθετών που έγραψαν σε ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη, όπως οι Δημήτρης Μητρόπουλος, Αργύρης Κουνάδης, Θόδωρος Αντωνίου και Κωστής Κριτσωτάκης. Μικρές ιστορίες για την αλεξανδρινή κοινωνία και τη λόγια μουσική της θα παρεμβάλλονται ανάμεσα στα μουσικά έργα, λειτουργώντας ως συνδετικοί κρίκοι, ενώ θα προβληθεί πλούσιο ιστορικό φωτογραφικό υλικό της πόλης της Αλεξάνδρειας.
Το ενδιαφέρον για τη μουσική ζωή και δημιουργία του Ελληνισμού της Αλεξάνδρειας είναι συνυφασμένο με το ευρύτερο ενδιαφέρον για τη συγκλονιστική ιστορία της εμβληματικής μητρόπολης, για τον κοσμοπολιτισμό της, καθώς και για την καθοριστική συμβολή του ελληνικού στοιχείου στην ακμή της, τόσο στην αρχαιότητα όσο και στους νεότερους χρόνους. Σκοπός της μελέτης είναι να καταδείξει ότι η μουσική δημιουργία της νεότερης Αλεξάνδρειας υπήρξε απότοκο ενός κοσμοπολιτισμού με βαθιές ρίζες στην ανεπτυγμένη, πολυπολιτισμική κοινωνία της αρχαίας πόλης.
Το βιβλίο/CD, το οποίο τυπώθηκε στο ιστορικό ελληνικό τυπογραφείο «Άγκυρα» στην Αλεξάνδρεια, διατίθεται αποκλειστικά σε βιβλιοθήκες και ιδρύματα της Ελλάδας και της Αιγύπτου. Ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να διαβάσει για την ίδρυση και την ακμή της πτολεμαϊκής πόλης κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο, την κυριαρχία του επιστημονικού πνεύματος των Ιώνων, καθώς και τη σταθερή παρουσία, την ευμάρεια και τον σημαίνοντα ρόλο του Ελληνισμού στην οικονομική και πολιτισμική ζωή, αλλά κυρίως στα μουσικά δρώμενα (σωματεία, σύνολα, θέατρα, σχολές, συνθέτες, σολίστ) της νεότερης Αιγύπτου (19ος – 20ός αι.). Επιπλέον, το βιβλίο εμπεριέχει ιστορικές φωτογραφίες της Αλεξανδρινής κοινότητας από τις συλλογές του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ), καθώς και ηχογραφήσεις ενός μικρού, πλην αντιπροσωπευτικού, μέρους της πληθώρας μουσικού υλικού που απέδωσε η έρευνα.
Η εκπόνηση της μελέτης κατέστη εφικτή χάρη στη στήριξη φορέων όπως το Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), η Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, το Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ), το Αρχείο της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας (ΕΚΑ), η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (ΑΣΚΣΑ), το Αρχείο Κουνάδη (ΑΚ), το Ιστορικό Αρχείο του Ωδείου Αθηνών, το Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου (ΑΕΜΘΤ), το Αρχείο Ελληνικής Μουσικής Γεώργιος Κωνστάντζος.
Η ηχογράφηση του δίσκου πραγματοποιήθηκε στο Στούντιο Ήχου του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Ναπολέων Λαμπελέτ (Κέρκυρα 1864 – Λονδίνο 1932)
Ύμνος εις τον Γεώργιον Αβέρωφ για πιάνο
παιανιζόμενος εν Αλεξανδρεία υπό της Ελληνικής Φιλαρμονικής Εταιρείας (περ. 1894)
Αλέξανδρος Γκρεκ (Κέρκυρα 1876 – 1959)
Salonica – Nouvelle Danse Grecque pour Salon για πιάνο
Prière du Soir – Mélodie για βιολί και πιάνο (σε ελεύθερη απόδοση για φλάουτο και πιάνο)
Mattinata για φωνή και πιάνο, σε στίχους Πηλίου Ζάγρα
Σπυρίδων Παπασταθόπουλος (Δημητσάνα 1875 – Αλεξάνδρεια 1942)
Έρως και Γεράματα για φωνή και πιάνο (περ. 1915),
σε στίχους Ιωάννη Κυπραίου
Παναγιώτης Τσαμπουνάρας (Κέρκυρα π.1880 – Νάξος μ.1950)
Στη βάρκα – Βαρκαρόλα για φωνή και πιάνο (191…)
Ισπανική βαρκαρόλα σε διασκευή και στίχους Παναγιώτη Τσαμπουνάρα
Μαρία Σιδεράτου (αρχές 20ού αι. – μ.1960)
Isabelle – 1ère Mélodie για πιάνο (1930)
Δημήτρης Mητρόπουλος (Αθήνα 1896 – Μιλάνο 1960)
Invenzione XIII (9) – Έτσι πολύ ατένισα, Pedale a 3 Voci
Invenzione VIII (5) – Μέρες του 1903, Passacaglia a 2 voci
Invenzione XIV (10) –Επήγα, Coda (Finale) a 2 Voci
από τις 14 (10) Invenzioni σε ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη
για φωνή και πιάνο (σε ελεύθερη απόδοση για φλάουτο και πιάνο), (1925-1926)
Πέτρος Ι. Ιωαννίδης (Κρήτη αρχές 20ού αι. – Αυστραλία μ.1960)
Για το χατήρι σου μεθώ (ταγκό) για φωνή και πιάνο (1941)
σε στίχους Μίμη Τραϊφόρου
Αργύρης Κουνάδης (Κωνσταντινούπολη 1924 – Φράιμπουργκ 2011)
Ι. Φωνές, ΙΙ. Επέστρεφε
από τα Τρία ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη
για φωνή και πιάνο (σε ελεύθερη απόδοση για φλάουτο και πιάνο), (1981)
Γιάννης Χρήστου (Ηλιούπολη Καΐρου 1926 – Αθήνα 1970)
Eyes that Last I Saw in Tears [Μάτια που τελευταία τα είδα δακρυσμένα]
The Wind Sprang Up at Four o‘Clock [Ξέσπασε στις τέσσερις ο αέρας]
από τα Έξι Τραγούδια σε ποίηση Τ.Σ. Έλιοτ
για μεσόφωνο και πιάνο (σε ελεύθερη απόδοση για φλάουτο και πιάνο), (1955)
Θόδωρος Αντωνίου (Αθήνα 1935 – 2018)
Το 31 π.Χ. στην Αλεξάνδρεια για φωνή και πιάνο (1983)
από τις 11 Αφηγήσεις πάνω σε ποιήματα του Κωνσταντίνου Καβάφη
Μιχάλης Ροζάκης (Αλεξάνδρεια 1946 – Αθήνα 2009)
Μεταμορφώσεις για πιάνο (198…), (απόσπασμα)
Γιάννης Αυγερινός (Αλεξάνδρεια 1949)
Χορός (Allegretto – Coda: meno mosso)
από το Νυχτερινό και Χορός για σόλο πιάνο (1978)
Κωστής Κριτσωτάκης (Αθήνα 1973)
Andante calmo
από τους Ιωνικούς Χορούς για φλάουτο και πιάνο (1995)
βασισμένοι στο ποίημα Ιωνικόν του Κωνσταντίνου Καβάφη
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Ειρήνη Καράγιαννη, μεσόφωνος
Ναταλία Γεράκη, φλάουτο/έρευνα/κείμενα/επιμέλεια
Απόστολος Παληός, πιάνο
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τετάρτη 22 Οκτωβρίου 2025 | 19:00
Bibliotheca Alexandrina | Conference Center, Small Theatre
Bab Shar’, Αλεξάνδρεια, Αίγυπτος
Είσοδος ελεύθερη
Ειρήνη Καράγιαννη | μεσόφωνος
Διαπρεπής λυρική τραγουδίστρια με διεθνή πορεία. Έχει ερμηνεύσει μια ευρεία γκάμα πρωταγωνιστικών ρόλων σε μεγάλα λυρικά θέατρα του εξωτερικού (Teatro alla Scala di Milano, Teatro dell’Opera di Roma, Maggio Musicale Fiorentino, Terme di Caracalla, Teatro Massimo di Palermo, Teatro Greco di Taormina, Oper Frankfurt, The Israeli Opera Tel Aviv, Guangzhou Opera House), καθώς και σε πολυάριθμες παραγωγές στην Ελλάδα (Εθνική Λυρική Σκηνή, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, Φεστιβάλ Αθηνών, Εθνικό Θέατρο). Συμμετείχε σε βραβευμένες ηχογραφήσεις μπαρόκ όπερας της δισκογραφικής εταιρείας MDG. Είναι καθηγήτρια μονωδίας και μελοδραματικής στο Ωδείο Αθηνών. Έχει επίσης διδάξει τραγούδι στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ως υπότροφος του Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης» και του Συλλόγου των Φίλων της Μουσικής, σπούδασε στην Academia Nationale di Santa Cecilia στη Ρώμη, με τη Maria Luisa Cioni στο Μιλάνο και τη Victoria de los Άngeles στη Βαρκελώνη. Παρακολούθησε επίσης μαθήματα υποκριτικής και χορού στο Mayer Lissmann Opera Center στο Λονδίνο. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο ΕΚΠΑ και Ελληνικό Πολιτισμό στο ΕΑΠ.
Ναταλία Γεράκη | φλάουτο
Σολίστ φλάουτου με διεθνή παρουσία, με εμφανίσεις σε σημαντικές αίθουσες και φεστιβάλ σε ολόκληρη τη Γερμανία και την Ελλάδα, καθώς και σε πολλές χώρες της Ευρώπης, στην Ασία, την Αφρική και τη Νότια Αμερική. Έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με τις Württembergisches Kammerorchester Heilbronn, Staatsoper Stuttgart (Kammertheater), Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, Καμεράτα – Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής. Διετέλεσε κορυφαία Α‘ της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης. Είναι καθηγήτρια φλάουτου στο ιστορικό Ωδείο Αθηνών και τακτικά προσκεκλημένη καθηγήτρια σε διεθνή μάστερκλας. Επί σειρά ετών δίδαξε Μεθοδολογία Φλάουτου στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Μουσικής και Παραστατικών Τεχνών της Στουτγάρδης. Δίδαξε επίσης φλάουτο στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ερμηνεία Έντεχνης Μουσικής» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. Έχει ηχογραφήσει για τη Βαυαρική Ραδιοφωνία, την Ελληνική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση, τη Spektral Records και την Utopia/Μικρή Άρκτος. Μουσική σπούδασε στο Παρίσι (Conservatoire Municipal Nadia & Lili Boulanger) και στη Στουτγάρδη (Staatliche Hochschule für Musik und Darstellende Kunst Stuttgart) με υποτροφία του ΙΚΥ. Επίσης, σπούδασε Ελληνικό Πολιτισμό στο ΕΑΠ και είναι υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. | www.nataliagerakis.com
Απόστολος Παληός | πιάνο
Επιφανής σολίστ πιάνου και μουσικολόγος, με πλούσια καλλιτεχνική και ακαδημαϊκή δραστηριότητα. Έχει συμπράξει επανειλημμένα με όλες τις ελληνικές ορχήστρες, καθώς και με σημαντικές του εξωτερικού. Έχει εμφανιστεί σε διεθνή φεστιβάλ και περιώνυμες αίθουσες συναυλιών (Philharmonie Βερολίνου, Κοnzerthaus Βιέννης, Carnegie Hall Νέας Υόρκης, Φιλαρμονική Όσλο, Auditorio de Falla Γρανάδας). Δίδαξε Μουσική Ερμηνεία και Ανάλυση στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ και πιάνο στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του ΠΑΜΑΚ. Βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών, το Ίδρυμα World in Harmony (Βραβείο Τζίνα Μπαχάουερ), την Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών, καθώς και σε διεθνείς μουσικούς διαγωνισμούς. Σπούδασε πιάνο στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Μουσικής Hanns Eisler του Βερολίνου και στο Πανεπιστήμιο Μουσικής και Θεάτρου Felix Mendelssohn Bartholdy της Λειψίας ως υπότροφος των ΙΚΥ, Ιδρύματος Φ. Κωστόπουλου, Friedrich Ebert Stiftung και Κρατιδίου Σαξονίας. Είναι απόφοιτος και αριστούχος διδάκτορας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. | www.apostolos-palios.com