Η αδράνεια της συνήθειας και η ευκολία της απραξίας…
Από τις χειρότερες πλευρές της σύγχρονης Ελλάδας: Διαπερνά οριζοντίως και καθέτως όλες τις πλευρές της κοινωνίας και πολύ συχνά δημιουργεί αρνητικά αποτελέσματα. Το να αναστραφεί η επικρατούσα πρακτική είναι εξαιρετικά δύσκολο και δημιουργεί δυσανάλογα μεγάλες αντιδράσεις. Χρειάζεται «τσαγανό» και κόστος που κανένας δεν έχει διάθεση να πάρει.
Η αρχή συνήθως γίνεται από κάποιο «ανοιγματάκι» που συνήθως δεν μοιάζει και τόσο σπουδαίο. Αξίζει να θυμηθούμε ότι κάποτε πριν τη Δικτατορία η πρόσβαση στο Ηρώδειο ήταν αυστηρά καθορισμένη. Εκδηλώσεις του παλιού Φεστιβάλ Αθηνών, παραστάσεις των Κρατικών Θεάτρων, συναυλίες της ΚΟΑ και της ΚΟΘ. Θυμάμαι πώς το Θέατρο Τέχνης έπαιρνε τον χώρο σχεδόν με το ζόρι…
Υποτίθεται ότι η κακή αρχή έγινε στα χρόνια της Χούντας όταν ο πολυπράγμων Νίκος Μαστοράκης οργάνωσε εκεί τα Διεθνή Καλλιστεία. Είναι προφανές ότι τότε δεν ήταν δυνατό να υπάρξει αντίλογος. Ωστόσο η σημερινή κατάσταση είναι παράγωγο της Μεταπολίτευσης. Μέσα στο πλαίσιο της «δημοκρατικότητας» και των «ανοιγμάτων στο λαό» όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες άρχισαν να πιέζουν ζητώντας να εμφανιστούν εκεί. Οι λόγοι προφανείς.
Έτσι -όχι και τόσο ανεπαισθήτως- καταλήξαμε στο σημερινό free for all. Τί άλλο σηματοδοτεί η εμφάνιση της Σουηδέζας pop star Lykke Li; Τέτοιες εκδηλώσεις παλιότερα τις φιλοξενούσε το Θέατρο του Λυκαβηττού. Προς το τέλος του ‘90 ο αλήστου μνήμης γαλλοτραφής κ. Λούκος, που δύσκολα έκρυβε τη βαρεμάρα του για τη Μουσική, έφερε στο Ηρώδειο την παλιά του αγάπη τον Ντέμη Ρούσσο. Οι χαρακτηριστικές ψηλές του νότες δεν υπήρχαν πια αλλά λεπτομέρειες…
Υποθέτω ότι ο μόνος λόγος που συγκροτήματα όπως οι Metallica δεν εμφανίστηκαν στο Ηρώδειο είναι γιατί ο χώρος είναι πολύ μικρός για τις δεκάδες χιλιάδες των fans. Όμως αυτή η υπερχρήση του μνημείου (μνημείο είναι ας μην το ξεχνάμε), έχει και κάποιες άλλες απρόβλεπτες συνέπειες. Πριν μερικά χρόνια στο πλαίσιο κάποιας συντήρησης χρειάστηκε να καθαριστούν οι κερκίδες από εκατοντάδες κολλημένες τσίχλες.
Πολύ πιο σοβαρό θέμα είναι οι δονήσεις που δέχεται το Ηρώδειο και ο βαθμός καταπόνησης του νότιου τοίχου της σκηνής του από την ένταση των μουσικών συναυλιών. Μετρήσεις έγιναν στις συναυλίες της ορχήστρας Wiener Johann Strauss-Capelle, του Σταμάτη Σπανουδάκη και της Ευανθίας Ρεμπούτσικα και διαπιστώθηκε ότι το όριο των 90 ντεσιμπέλ που υποτίθεται ισχύει για το Ηρώδειο ξεπεράστηκε κατά πολύ, φτάνοντας πάνω από τα 100-110 ντεσιμπέλ. Τέτοιες εντάσεις έχουν από χρόνια διαπιστωθεί στα γήπεδα όπου γίνονται οι Rock συναυλίες και είναι ο βασικός λόγος που πολλοί διάσημοι ροκάδες με την πάροδο του χρόνου παρουσιάζουν προβλήματα ακοής. Όμως δεν ακούν μόνο οι άνθρωποι αλλά και το μνημείο και εδώ τα πράγματα σοβαρεύουν.
Οι «πύργοι» ηχείων, που χρησιμοποιούνται στις συναυλίες, μεταφέρουν μεγάλη ένταση στο μέσο και στο ανώτερο τμήμα του νότιου τοίχου, καθιστώντας τον πιο ευαίσθητο σε ταλαντώσεις. Οι κερκίδες, που είναι ένα με το έδαφος, δεν καταπονούνται από τον ήχο. Ήδη οι μελετητές έχουν προτείνει να χαμηλώσει η πηγή της έντασης στο επίπεδο της σκηνής, ενώ εξετάζεται και η τοποθέτηση ηχομονωτικών κλωβών στα ηχεία, ώστε ο ήχος να κατευθύνεται μόνο προς το κοινό.
Σχεδόν όλα τα παραπάνω ευρήματα έχουν προκύψει από τις μελέτες που γίνονται αυτή την εποχή στο πλαίσιο της μεγάλης συντήρησης του μνημείου που προβλέπεται να διαρκέσει τρία χρόνια. (Υπήρξε μια σχετική γκρίνια στα social media αλλά τίποτε το συνταρακτικό.) Νομίζω ότι ο χρόνος αυτός είναι μια πολύ καλή ευκαιρία ώστε να παρθούν από μηδενική βάση αποφάσεις. Δεν είμαστε οι μόνοι που διαθέτουμε ένα πολιτιστικό διαμάντι. Δίπλα μας στην Ιταλία υπάρχει η Αρένα της Βερόνα, το Θέατρο της Ταορμίνα και τόσα άλλα. Στην Ισπανία έχουν το Teatro Romano de Mérida, μνημείο της UNESCO.
Οι καλές πρακτικές υπάρχουν ήδη δεν χρειάζεται να τις εφεύρουμε!
