Αυτή την Πέμπτη 30 Απριλίου ο ταλαντούχος βιολονίστας Γιώργος Δασκαλάκης ερμηνεύει τα 24 Καπρίτσια του Νικολό Παγκανίνι και σε παγκόσμια πρώτη εκτέλεση τα 24 Καπρίτσια του Θόδωρου Αντωνίου, παραγγελία του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Λίγο πριν το ρεσιτάλ στην Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, σε παραγωγή του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, ο νέος μούσικος μίλησε για τις προκλήσεις αλλά και το μουσικό περιεχόμενο των δύο κύκλων που θα ερμηνεύσει.
Δεν είναι η πρώτη φορά που συστήνεστε στο classicalmusic.gr γιατί σας έχουμε ήδη γνωρίσει από τη συνεργασία σας με τον Νέο Κρητικό Κουαρτέτο. Συνεχίζει αυτή η συνεργασία;
Φυσικά συνεχίζει και πάει όλο και καλύτερα! Εχουμε διάφορα με το κουαρτέτο, κλεισμένες συναυλίες για όλη την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Πιστεύω ότι από δω και πέρα μόνο μπροστά οδεύουμε.
Τώρα όμως θα σας γνωρίσουμε ως σολίστ και μάλιστα σε ένα σόλο ρεσιτάλ. Από τους διαφορετικούς ρόλους που μπορεί να έχει ένας βιολονίστας (σολίστ, μουσική δωματίου, ορχήστρα) έχετε ανακαλύψει ποιος σας ταιριάζει περισσότερο;
Ακόμα και αν πω ότι η ορχήστρα με γοητεύει λίγο λιγότερο από τα υπόλοιπα, πιστεύω πως ο κάθε ρόλος έχει την γοητεία του και προσωπικά δεν θα ήθελα να περιοριστώ μόνο σε έναν. Η έννοια μουσικός περιλαμβάνει τα πάντα πιστεύω και χρειάζεται ανοιχτή ματιά, έτσι θέλω να θεωρώ τον εαυτό μου κιόλας.
Στο ρεσιτάλ σας θα παίξετε τα 24 καπρίτσια του Νικολό Παγκανίνι, ένα από τα δυσκολότερα έργα για το όργανο. Πόσο μεγάλη πρόκληση είναι για έναν νέο μουσικό;
Τα καπρίτσια σίγουρα τραβούν τον πήχη της δυσκολίας ψηλά, ιδιαίτερα λογω της τεχνικής τους φύσεως. Απαιτούν πολύ γερή προετοιμασία και συγκέντρωση, που σημαίνει χρόνια μελέτης ώστε τα κομμάτια να ωριμάσουν, φυσικά με μεγάλα διαλλείματα ανάμεσα. Η χαλάρωση είναι η λέξη κλειδί πιστεύω .
Από τον Μίχαελ Ράμπιν μέχρι τον Λεωνίδα Καβάκο, οι σπουδαιότεροι βιολονίστες έχουν αφήσει το στίγμα τους σε αυτά. Υπάρχει κάποια από τις μεγάλες ερμηνείες που σας εμπνέει περισσότερο;
Από μικρός φυσικά άκουγα τους “μεγάλους” και σίγουρα επηρεάστηκα από πολλούς. Θυμάμαι πολυ χαρακτηριστικά να ακούω τις ηχογραφήσεις του Καβάκου. Τον τελευταίο καιρό πάντως θα έλεγα ότι έχω κατασταλάξει σε δικές μου ιδέες, με επιρροές βεβαίως κι από τον μέντορά μου, βιολονίστα Γιώργο Δεμερτζή.
Ο άλλος κύκλος, που θα τον ακούσουμε σε παγκόσμια πρώτη εκτέλεση, είναι τα αντίστοιχα 24 καπρίτσια του Θεόδωρου Αντωνίου. Πείτε μας κάποιες πληροφορίες για αυτά.
Τα εν λογω καπρίτσια είναι κατ’ εμέ σίγουρα επηρεασμένα από τον Παγκανίνι, αλλά κυρίως φέρουν στοιχεία από το λαϊκό τραγούδι και χορό. Για παράδειγμα, ένα από τα καπρίτσια κάνει άμεση αναφορά στο γνωστό τραγούδι “πέρα στους πέρα κάμπους”. Ορισμένα είναι πολύ ατμοσφαιρικά, ενώ άλλα σφύζουν από πάθος και ενέργεια. Στην αρχή δεν καταλάβαινα το νόημα όλων, με κάποια να είναι πιο δύσκολα να τα συλλάβω, αλλά πλέον μπορώ σίγουρα να πω πως βρίσκω αυτή τη μουσική πολύ όμορφη και συγκινητική.
Μάλιστα πρόκειται για μία μεταθανάτια παγκόσμια πρώτη εκτέλεση. Καθώς δεν έχετε τη δυνατότητα να συμβουλευτείτε τον συνθέτη, πώς προσεγγίζετε τις ιδέες και το ύφος, όλα αυτά που δεν βρίσκονται γραμμένα στην παρτιτούρα;
Πρώτα από όλα να πω ότι με στεναχωρεί που δεν πρόλαβα τον συνθέτη εν ζωή. Πιστεύω ότι θα είχαμε πολλά να πούμε και θα συζητούσα ευχάριστα μαζί του για τα καπρίτσια. Υπάρχουν κάποια αντιβιολιστικα σημεία σε αυτά, γι’αυτό κάνεις πρέπει να βρει τρόπους να τα ερμηνεύσει. Π.χ. μπορεί να αφαιρέσω κάποιες νότες ή και να προσθέσω επίσης, αν κρίνω ότι αυτό ευνοεί την αρμονία. Είναι κάτι που γίνεται για τεχνικούς λόγους. Προσωπικά πιστεύω ότι θα άρεσαν στον συνθέτη. Πάντως και σε αυτά έχω διαμορφώσει μια ολοκληρωμενη άποψη και θα χαρώ πολύ να τα παρουσιάσω για πρώτη φορά.
Σπάνια παίζονται τέτοιοι κύκλοι ολόκληροι σε συναυλία. Ποιο είναι το πλεονέκτημα για ερμηνευτή και ακροατές να τα ακούσουν ως σύνολο;
Πιστεύω το πλεονέκτημα είναι κανείς να ξεφύγει απ’ το να παίζει μονάχα ένα καπρίτσιο και να τα δει συνολικά σαν ένα έργο, π.χ. σαν μια σουίτα που αποτελείται από 24 μέρη. Έτσι βλέπει και ο ακροατής μια συνολική εικόνα και το πώς συνδέεται το ένα με το άλλο. Σημαντικό είναι κανείς να παίξει όλα τα καπρίτσια ανάλαφρα, ώστε να γίνουν πιο εύπεπτα και από τις δύο μεριές. Οπότε μαθαίνεις ως ερμηνευτής μέσα από αυτό, πώς να αναπνέεις περισσότερο και να είσαι όσο πιο χαλαρός γίνεται. Το σίγουρο πλεονέκτημα είναι ότι τέτοιοι κύκλοι δίνουν σε κάποιον κίνητρο, που για μένα είναι το πιο σημαντικό .
Τι σημαίνει για σας αυτή η συναυλία σε αυτή τη φάση της σταδιοδρομίας σας; Ποια είναι τα επόμενα βήματα;
Είμαι χαρούμενος και ανυπομονώ να παίξω, ξέρω ότι θα έχω πολλούς ανθρώπους που με αγαπάνε στο κοινό και αυτό είναι πολύ όμορφο να το γνωρίζεις. Τα καπρίτσια ήταν κάτι που είχα στόχο εδώ και πολύ καιρό να ηχογραφήσω και να παίξω. Τα ηχογράφησα στην σχολή λίγες μέρες πριν… τώρα μένει η συναυλία. Επόμενοι στόχοι που έχω είναι σίγουρα οι σονάτες του Υζαΐ και σονάτες και παρτιτες του Μπαχ. Μαρεσει να τα βάζω με τέτοιους “κύκλους” όπως έχετε καταλάβει, τους έχω στο μυαλό μου σαν πυλώνες που “ρίχνω” σιγά-σιγά. Αυτή τη στιγμή είμαι στο τελευταίο εξάμηνο των σπουδών με την ελληνοαμερικανίδα βιολονίστα Αριάδνη Δασκαλάκη στη Μουσική Ακαδημία Χορού και Μουσικής της Κολωνίας. Το επόμενο βήμα θα είναι η συμμετοχή σε διεθνείς διαγωνισμούς βιολιού.
Βιογραφικό Σημείωμα
Γεννημένος στην Αθήνα το 2003, ο Γιώργος Δασκαλάκης ξεκίνησε το βιολί στην ηλικία των 6 ετών στο Δημοτικό Ωδείο Αγίου Δημητρίου. Συνέχισε τις σπουδές του στο μουσικό σχολείο Αλίμου με καθηγητή τον Γεράσιμο Νάσο και το 2021 έγινε μαθητής του διακεκριμένου βιολονίστα Γιώργου Δεμερτζή. Από το 2022 σπουδάζει στην Ανώτατη Μουσική Ακαδημία της Κολωνίας στην Γερμανία στην τάξη της Ariadne Daskalakis. Διαθέτει μεγάλη εμπειρία ορχήστρας, με πολλαπλές συναυλίες με σύνολα όπως την Kölner Symphoniker, με την οποία πραγματοποίησε περιοδεία στην Κίνα σε σημαντικούς χώρους, όπως το Shanghai Symphony Ηall, καθώς και την ΕΛΣΟΝ, σε χώρους όπως το Konzerthaus στο Βερολίνο, το Carnegie Hall και το Concertgebow, όπου και συμμετείχε ως κονσερτίνο. Ασχολείται εκτενώς με τη μουσική δωματίου, όντας μέλος του Νέου Κρητικού Κουαρτέτου, το οποίο έχει διακριθεί στον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό Merita, καθώς και τον MERITACubed του Le Dimore del Quartetto, με πολλαπλές διεθνείς εμφανίσεις. Σημαντική είναι επίσης η παρουσία του σε φεστιβάλ μουσικής και αφιερώματα σε συνθέτες, όπως ο Ξενάκης, αλλά και ο Θεοδωράκης, του οποίου τα κουαρτέτα εγχόρδων ηχογράφησε με την EMI Records.
Πληροφορίες για τη συναυλία: