Αγιώνυμο 2020

Αγιώνυμο, λέξη σύνθετη από το  ἅγιος +  ὄνομα (με έκταση του αρχικού φωνήεντος εν συνθέσει, όπως στο επώνυμο), καλείται κάθε τι που φέρει το όνομα ενός αγίου ή έστω τον χαρακτηρισμό άγιος στο όνομά του, και φυσικά σε αυτή την κατηγορία ανήκει και το αγιωργίτικο σταφύλι. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, όπως μού την μετέφερε ο Παναγιώτης Λαυκιώτης, η ποικιλία πήρε το όνομά της από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, γύρω από την οποία ήταν φυτεμένα τα πρώτα αμπέλια από τα οποία διαδόθηκε η ποικιλία. Τι πιο ταιριαστό, λοιπόν, από έναν ομώνυμο συνθέτη: τον Ζοζέφ Μπολόν ντε Σεν-Ζωρζ (Joseph Bologne de Saint-George), δηλαδή Αγιωργίτη.

Ο ιππότης του Σεν-Ζωρζ (Γουαδαλούπη 1745 – Παρίσι 1799), όπως ήταν γνωστός στην εποχή του, υπήρξε ο πρώτος συνθέτης ευρωπαϊκής μουσικής με αφρικανική καταγωγή, καθώς η μητέρα του ήταν μαύρη σκλάβα, και ο πατέρας του Γάλλος ιδιοκτήτης φυτείας. Ανεξάρτητα πάντως από την ιδιαιτερότητα της καταγωγής του, έγινε νωρίς διάσημος ως ο καλύτερος… ξιφομάχος της εποχής και ταυτόχρονα εξαιρετικός μουσικός: δεξιοτέχνης βιολονίστας, διευθυντής ορχήστρας και συνθέτης!  Υπήρξε από τους πρώτους που γνώρισαν τη μουσική του Χάυδν και εισήγαγαν το ύφος του βιεννέζικου κλασσικισμού στη Γαλλία. Οι συνθέσεις του για κοντσερτάντε βιολί ίσως υπήρξαν πρότυπα για τα αντίστοιχα έργα του Μότσαρτ.

Το Κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα σε λα μείζονα, έργο 5 αρ. 2, (εκδόθηκε το 1775) είναι ένα ώριμα κλασικό έργο. Δεν έχει το αρμονικό βάθος που χαρακτηρίζει τις συνθέσεις των μεγάλων βιεννέζων κλασικών, όμως η εκφραστική δεξιοτεχνία του και η ισορροπία της δομής είναι καθαρές κλασικές αξίες, με τον ίδιο τρόπο που το Αγιώνυμο είναι ένα κλασικό αγιωργίτικο: τέλεια ισορροπημένο και απολαυστικό χωρίς υπερβολές.

Η ερμηνεία του Αουγκουστίν Χάντελιχ είναι φωτεινή σαν μια ηλιόλουστη μέρα στη Νεμέα.